را به اين شهيد نشان داده‌اند . او با ماهيت حيات آشنائى نزديك داشته است ، كه با خالق حيات در دعاى عرفه در ميان گذاشته است . نمودها و فعاليتهاى وسيله اى و هدفى زندگى براى او از يكديگر تفكيك شده‌اند . 2 - آيا احساس شكست در زندگى او را به خودكشى وادار كرده است نه هرگز ، زيرا خودكشى براى او نابود كردن جان مشتاق به كمال بينهايت است و اين يك مبارزهء علنى با مشيت خداوندى است . نه تنها خودكشى براى اين شهيد مبارزه با خالق زندگى و مرگ است ، بلكه جرئت به وارد ساختن كمترين آسيب به قفس كالبد مادى و عناصر و فعاليتهاى روانى ، جرئت بر مقام شامخ خداوندى است كه از شخصى مانند حسين ( ع ) قابل تصور نيست . 3 - آيا حسين نوعى سود شخصى را از شهادت توقع داشته است قطعا نه ، زيرا سودجوئى كه به ضرر ديگران تمام مىشود ، جز تورم خود طبيعى كه ميان همهء جانداران مانند عقرب و افعى و خوك و سگ و گوسفند و ماهى مشترك است . نتيجهء ديگرى ندارد ، شخصيتى مانند حسين ( ع ) كه تن به شهادت مىدهد ، نه تنها از سودجوئى مزبور گريزان است ، بلكه خود طبيعى را هم كه همواره خود را هدف و ديگران را وسيله مىانگارد ، سد راه رشد من اعلاى انسانى تلقى مىنمايد . 4 - آيا هدف از شهادت ، بدست آوردن مقام است نه هرگز ، مقام پرستى آن آتش نامحسوس است كه در درون انسان مقام پرست زبانه مىكشد ، نخست انسانهاى روياروى او را تباه مىسازد ، سپس خود او را تبديل به خاكستر مىكند ، چه زهرآگين است جان آن آدمى كه غذايش مدح و خضوع و تسليم و سجدهء انسانها در برابر او است . مگر نشنيده‌ايد : هركه را مردم سجودى ميكنند زهرها در جان او مىآكنند مولوى